Crafting Humanity
Mijn meest favoriete, hedendaagse visuele kunstvorm is de foto. Qua futurisme (zowel technisch als visueel) misschien voorbij gestreefd door video-art en digital-art, wat ik ook zeker kan waarderen, maar de foto... Een foto is toegankelijker (zowel qua verkrijgbaarheid als het nuttigen ervan). Ik kan vijf minuten naar een foto kijken, er naar staren, er doorheen kijken, er langs kijken, met een oog, of de ogen even sluiten en *klap* weer openen... Een film lijkt associatiever omdat het beweegt en springt van de ene naar de andere betekenis, van gevoel naar gevoel. Maar bewegend beeld – of dat nu een hectische video is of het betoverende minimalisme van Michael Snow’s negentig minuten durende, hypnotiserende kanteling van een camera – het is per definitie vluchtiger dan een foto, hoe mooi ook. En vluchtigheid ben ik – zeker de laatste tijd – liever kwijt dan rijk ben. Daarom juist wordt de foto steeds belangrijker, een stilstaand baken binnen een immer bewegende, visuele wereld. Met een foto is de beweging niet in het beeld maar in mij. Het is dwingender omdat het beeld blijft wat het is, maar er in mij van alles begint los te breken en te woelen. Bij een plotseling, onvoorzien ander gevoel of andere emotie blijft het beeld waarnaar ik kijk hetzelfde. Dat is confronterend, en dwingend. Nu alles steeds sneller gaat wil ik enkel langzamer, de tijd nemen. Overwegen en twijfel, ja twijfel.
Ik kan niet zeggen dat ik echt bovenop de hedendaagse fotografie zit. Ik ben geenszins een alleseter. Deels omdat ik een toegang tot het epicentrum van de fotografie ontbeer (al is Suds and Suda een zeer welkome handreiking). Maar ik leer wel steeds meer wat ik mooi of (ont)roerend vind, en waarom. Er staat al een aantal topfotografen en fotografes in mijn linklijstje die ik echt diep in mijn hart gesloten heb, en het is zeker de bedoeling dat lijstje aan te vullen en er dieper op in te gaan. De door merg en been gaande foto’s van Bas Jan Ader’s performance art, de onmenselijk menselijke portretten van Rineke Dijkstra, de universele tederheid van Sally Mann of het ijzingwekkend detaillistische mortuariumnaakt van Carla van de Puttelaar... Toen ik er jaren geleden mee in aanraking kwam - na eerst de toegankelijke want menselijk sensuele David Hamilton werd ik pas goed in het diepe gegooid met Bas Jan Ader, de Vader van de fotografische emotie die pijn doet - ontdekte ik dat fotografie een geheel nieuwe kunstbeleving bij me tot stand bracht. Een beleving die verwant is aan poëzie. Omdat het traag is, en traag mag zijn, en daardoor juist kans ziet dieper te snijden in datgene waar ik voel. Geen bombardement, geen abrupte messteek, maar langzaam, en dieper. Langzaam...
Margi Geerlinks is de laatste toevoeging in mijn linklijstje, en met recht; wát een toevoeging. In haar meest recente project, Crafting Humanity, geeft ze een angstaanjagend toekomstig beeld van de Maakbare Mens. Maar tegelijkertijd is het ook zo gewoon, zo nabij dat het bijna vanzelfsprekend is. Het is wat je van morgen verwacht, een morgen. Schokkend dat je in eerste instantie niet geschokt bent, ook omdat het zulke menselijke foto’s zijn. Maar kijk, en kijk nog eens. Nee; kijk langer. Naast dat het de lelijke schoonheidsobsessie van tegenwoordig blootlegt zit er ook onschuld en weemoed in. Conformatie aan de omstandigheden, wat kun je anders? Geen supermodellen, geen entertainers, geen irrealisme; geen geleefden maar levenden. Crafting Humanity is zowel een waarschuwing voor als een ledige verzoening met het morgen, het later, het straks. Perfect tweeledig en (on)menselijk
Comments
Zag gisteren in het Uur van de Wolf een documentaire van Rene Daalder over Ader, als ik het goed begrepen heb een herhaling van vorig jaar of daaromtrent. Toen ik een foto uit de I'm too sad to tell you serie zag meende ik me te herinneren dat ik die op je blog voor het eerst zag, maar kan daar geen bewijs voor vinden... Dit stukje herinnerde ik me wel correct, vandaar de reactie op deze plek op dit late tijdstip. De foto's en films die ik gisteren zag raakten een diepgelegen snaar.
Your comment
